ДИСЛЕКСИЈА-ПРЕДИЗВИК ЗА ДЕЦАТА И РОДИТЕЛИТЕ!
Дислексијата е специфична потешкотија во учењето која има невробиолошко потекло коешто се карактеризира со тешкотии во правилно и флуентно препознавање на зборовите, проблеми во спелувањето и проблеми со способности за декодирање. Потешкотијата кај децата со дислексија потекнува од неможноста да се воспостави конекција меѓу гласовите и пишаните симболи-буквите. Дислексијата е состојба при која мозокот различно ги процесира говорниот и пишаниот јазик. Улогата на родителот е од есенцијална важност во поддршката на детето со дислексија. Постојат голем број на активности кои родителите би можеле да ги изведуваат со цел да му помогнат на своето дете: Слушајте аудио книги и оставете го вашето дете да чита со нив. Бидете сигурни дека детето поминува некое време читајќи само, тивко и гласно. Прочитајте ги омилените книги неколку пати, на тој начин ја зголемувате самодовербата на вашето дете кога е во прашање учењето. Наизменично читајте на глас, тоа можеби да биде некој текст со интересна содржина, на тој начин детето создава позитивна слика за себе. Зборувајте за приказните што ги читате заедно и поставувајте прашања од типот: „Што мислиш дека ќе се случи следно?“ Обидете се домашните задачи да се спроведуваат во средина која е соодветна на стилот на учење на детето. Ако детето преферира музика, тогаш дозволете да учи со музика. Направете визуелен распоред за извршувањето на обврските во текот на денот. Охрабрете го вашето дете да се занимава со активности во кои ужива. Дозволете му на детето да избере активност што не вклучува пишување и читање, без разлика дали станува збор за музика, цртање или некој спорт. Помогнете му на детето да развива сопствени стратегии за учење. Доколку забележите дека детето е премногу под стрес поради учење, се соочува со ниска самодоверба, задолжително побарајте помош од стручни лица и во никој случај не го игнорирајте тој проблем. Честите грешки во читањето, пишувањето, и генерално во училишните активности, кои најчесто се прилагодени на останатите деца во одделението, прават децата со дислексија да не се чувствуваат рамноправно со другите деца во одделението. Тоа доведува до фрустрација и чувство на инфериорност кога се споредуваат со другите деца. Ако тоа трае подолг временски период, тие започнуваат да се перцепираат самите во негативно светло. Затоа е важно на децата да им се помогне да сфатат дека дислексијата не е негативна карактеристика, и треба да им се објасни дека тоа не е болест, туку едноставно дека нивниот мозок работи на поразличен креативен начин. Разговарајте со вашето дете на темата дека ниеден човек не може да биде способен за секоја задача или вештина и дека сите луѓе имаат одредени способности и слабости. Давајте им примери на други дислексични лица кои станале славни и успешни во одредени сфери и покрај нивната дислексија. Секогаш потенцирајте ги нивните способности, и имајте разбирање и поддршка во работата со нивните предизвици!
ДЕТЕКТИРАЈТЕ ГИ СТРЕСОРИТЕ И НАПРАВЕТЕ ПРОМЕНИ
Чувството на СТРЕС е најчесто поттикнато од ситуации и настани што се случуваат во вашиот живот кои вклучуваат: да се биде под голем притисок соочување со големи промени постојана загриженост за нешто немање контрола врз исходот на ситуацијата премногу одговорности во секојдневието неизвесност и слично… Стресот може да биде предизвикан и од натрупаност и кумулација на секојдневни мали притисоци, а многу често самите на себе сме си стресор со нашите мисли. Какви ситуации најчесто предизвикаат стрес? Стресот може да биде предизвикан од различни вообичаени животни настани, кои некогаш е многу тешко да се избегнат. Тука би ги вброиле: болест или повреда, бременост и станување родител, хронични здравствени проблеми, стапување во брак, минување низ раскинување на врска или развод, тешки односи со родители, браќа и сестри, пријатели или деца, губење на работата, долгорочна невработеност, заминување во пензија, ново вработување, преселба, финансиски грижи и сл. Во моментов се соочуваме со огромен стресор, пандемиската криза, која очекувано прави да сите ние интензивно ги почувствуваме симптомите на стрес во моменталното живеење. Како среќните настани предизвикаат стрес? Некои среќни настани како на пример, стапувањето во брак или раѓање на бебе, можат да донесат големи промени или да наметнат нови барања за адаптација. Ова може да биде особено тешко, бидејќи може да почувствувате двоен притисок, на адаптација од една страна, и исполнување на очекувањата од друга страна да бидете позитивни. Што е она што ве прави да се чувствувате дека сте под СТРЕС ? Вашата перцепција на ситуацијата. Ова може да биде поврзано со вашите минати искуства, вашето самопочитување и функционирањето на процесите на размислување (тенденцијата да ги толкувате работите позитивно или негативно). Колку имате искуство во справувањето со тој одреден вид притисок Вашата емоционална резилиентност кон стресни ситуации Поддршката која ја имате од другите. Како може да се справиме со секојдневниот стрес? Доколку најпрвин детектирате што вам ви предизвикува стрес, тоа може да ви помогне да ги предвидите проблемите и да размислите за стратегиите за нивно решавање. Дури и ако не можете да ги избегнете овие ситуации, подготвеноста и наоѓањето алтернативи и промени, може да ви помогне. Одвојте малку време за да размислите за настаните и чувствата што придонесуваат за зголемување на вашиот стрес. Детекцијата е првиот чекор, а планот за справување вториот. Прилагодете го начинот на организирање на вашето време, тоа може да ви помогне да чувствувате поголема контрола над сите задачи со кои се соочувате и да бидете во можност да се справите со притисокот. Фокусирајте се на тоа што е во ваша моќ, во секоја ситуација. Идентификувајте го за вас најдоброто време од денот и во тоа време извршете ги важните задачи за кои ви треба најмногу енергија и концентрација. Направете список на работи што треба да ги направите. Наредете ги по важност и приоритет и обидете се прво да се фокусирате на најитните. Поставете помали и остварливи цели. Кога сте под голем притисок, лесно е да си поставите големи цели кои често се неостварливи. Ова може да направи да се чувствувате под стрес и ако не ги достигнете, може да направи да се чувствувате разочарани и фрустрирани. Обидете се да не правите премногу работи одеднаш. Ако превземете премногу, можеби ќе ви биде потешко да направите добро некоја индивидуална задача. Некогаш е потребно да се побара помош или совет. На пример, можете да направите контакт со пријател или член на семејството да ви помогне во некои од вашите дневни задачи, така што ќе имате повеќе време за оние задачи што предизвикуваат чувство на стрес. Доколку стресот ве прави дисфункционални и значајно го нарушува вашето живеење, побарајте стручна помош. Иако не е лесно, понекогаш е добро да прифатите се што ви се случува. Прифаќањето на некои работи во врска со кои не може да направите ништо, ќе ви помогне да го насочите вашето време и енергија попродуктивно.
ТЕХНИКА НА ДИШЕЊЕ ЗА НАМАЛУВАЊЕ НА АНКСИОЗНОСТА И СТРЕСОТ
Кога личноста е под стрес, дишењето станува, плитко, брзо и се одвива високо на ниво на градите. Појавата на хипервентилација е честа кога личноста има анксиозност или паничен напад. Kога има опуштеност, се дише потполно и подлабоко, од стомакот. Тоа дишење се вика абдоминално и доведува до длабоко релаксирање на телото и стишување на умот. Истото е потребно да се практицира за да се стимулира парасимпатичкиот дел од нервниот систем кој ќе донесе смирување на вегетативната симптоматологија. Техниката има три дела и оди вака: – Седнете удобно или легнете, и ставете ја едната рака на вашиот стомак, а другата на вашите гради. Направете вдишување преку нос, подигнувајќи го стомакот прво, а потоа градите, и броејќи во себе до 4. Задржете го вдишениот воздухот неколку секунди во себе, ако можете 4 како и при вдишувањето. Почнете полека да издишувате низ уста, обидете се да е подолго од вдишувањето околу 7-8 секунди, при што го испуштате воздухот прво од градите, па потоа го празните стомакот. Обратно од делот со вдишувањето. Дополнително со секое вдишување во себе може да си кажете во себе „Вдишувам мир и храброст’’, или која и да било афирмативна порака која вие е во моментот потребна. Оваа техника правете ја од 3-5 минути. Ако почувствувате блага вртоглавица додека ја правите вежбата, таа ќе мине само направете пауза во техниката од околу 20-30 секунди. Техниката за абдоминално дишење е пожелно да се практицира по неколку пати во денот, секојдневно и препорачливо во исто време со цел да стане навика после неколку недели.